change language


Het besluit: de laatste week van Before and beyond barrows 2013

door Richard Lensen

De laatste week van het project Before and beyond barrows in 2013 was bedoeld om de vragen waarmee we in week twee bleven zitten, op te lossen. Zijn we daarin geslaagd? De resultaten leest u in deze blog.

En van de grootste vraagstukken van vorige week was wel een aparte verhoging aan de rand van het plateau waarop de grafheuvels lagen. Was het een grafheuvel, doornsneden door de weg? Deze week zijn twee boxen langs de weg gegraven om in het profiel hopelijk veranderingen te zien. Het bleek als snel dat de ondergrond er heel grindig is. Naast de mooie kleuren die de podzol, ofwel de bodemvorming, had veroorzaakt, was op een bepaald niveau een vlekkige zone te zien. Is dat een ophoging, of is het natuurlijk? We kwamen er niet uit. Een extra boring op de befaamde heuvel Lensen-Wolzak I leverde ook meer vragen dan antwoorden op. Hoe dan ook, een apart fenomeen is het zeker. Misschien zullen we het nooit weten

Het werk op het urnenveldje bij grafheuvel 2 ging door. Voorzichtig werden coupes gezet door kringgreppels en andere sporen. Met uiterste concentratie werden stukje voor stukje crematieresten uitgeborsteld en vastgelegd. Hierdoor kwamen we erachter dat een deel van de bosgrond vroeger al afgegraven of afgeplagd moest zijn, want we vonden van sommige greppels enkel het allerdiepste puntje met uitspoeling eronder.

De eerst gevonden crematie, uit de Late Bronstijd, wordt ook deze week voorzichtig gedocumenteerd. Het is een project om te ondervinden hoe met deze aparte en zorgvuldige methode meer informatie uit crematieresten gehaald kan worden. Hoe is de crematie zelf gegaan? En hoe het plaatsen van de verbrande resten in het kuiltje? Zijn de scherven ook verbrand of er later in gelegd?

Een spannend moment brak aan toen van tussen de botjes en het aardewerk van de crematie een flinterdun stukje brons tevoorschijn kwam. Het bleek ongeveer n vierkante centimeter groot te zijn, met aan n zijde een kartelrandje. Een onderdeel van iets? Het doet sterk denken aan het pars pro toto-principe uit de Bronstijd. Een paar stukjes bot, een stukje aardewerk en een stukje brons waren blijkbaar al genoeg om te volstaan als begraving. Deze crematie was daar het kernachtig bewijs van.

Op de laatste graafdag, de donderdag, was de crematie nog niet helemaal uitgegraven. Om toch met de zelfde methode hieraan verder te kunnen werken, is het hele spoor gelicht en meegenomen om binnen uitgewerkt te worden.

En dan waren er nog de geheimzinnige greppels in een put langs het veldje waar onze opgraving plaats had. Hoe oud waren ze, wat is hun doel, en wat bakenen ze af? Door het vlak machinaal een stukje te verdiepen, en vlak te maken, werd zichtbaar dat er een hoek in de greppel zit. Aan de bodemvorming onder en in het spoor was te zien dat het wel een oud spoor betrof, maar omdat er geen vondstmateriaal in de greppels is gevonden weten we (nog) niet hoe oud precies.

Ook deze week zette steentijdarcheoloog Alexander Verpoorte zijn landschapsonderzoek voort. Diepe boringen moesten duidelijk maken hoe het verloop van de bodem was, en waar onverstoorde archeologie te vinden is. De stuwwal die door het landijs was ontstaan, vormde niet het einde van de landschapsontwikkeling. Processen van erosie, verspoeling, verstuiving en verploeging hebben het landschap over vele duizenden jaren daarna gevormd tot wat het nu is. Het lijkt er wel op dat het relif sinds het Neolithicum niet al te veel meer is veranderd.

Een eindje van de opgraving vandaan vond Alexander een mooi zandrugje door het landschap, waarin eventuele archeologie perfect te zien zal zijn. Een optie voor volgend jaar?

Zo hebben we in de drie weken intens en snel kennis kunnen maken met het landschap voor, tijdens, en na de grafheuvelbouw. Hierdoor weten we nu al veel meer over het leven in het verleden. Nu wachten we de pollenanalyse, de aardewerkanalyse en uitwerking van de opgraving om hun geheimen prijs te geven. En ding is zeker: het terrein nodigt absoluut uit voor nog een prachtige opgraving!





terug naar: www.grafheuvels.nl/apeldoorn







Highslide JS
Een segment uit een van de mogelijke grafheuvels

Creative Commons Licentie
werk van Ancestral Mounds Project is in licentie gegeven volgens een
Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel 3.0 Nederland licentie.
Gebaseerd op een werk op www.grafheuvels.nl. -