change language


2006: De heropgraving van de “Unitas 1”- grafheuvel

door David Fontijn

Kapotgegooide bekers en begraven potten: grafritueel van vierduizend jaar geleden?

De documentatie uit 1971 riep wel wat vragen op: we konden met de kennis van 2006 niet zomaar de conclusies uit 1971 overnemen. Één van die grafheuvels zou bijvoorbeeld uit de vroege bronstijd dateren (2000-1800 v. Chr.). Dat is een periode uit de prehistorie waar we maar heel weinig van weten en grafheuvels die uit die tijd dateren zijn er niet veel. We moesten dus eerst zeker weten of die heuvel inderdaad zou oud was. Het bleek daarom nodig om een her-opgraving uit te voeren op de plaats waar ooit de eerste opgravingssleuf was aangelegd. Een klein team van studenten van de universiteit Leiden, geholpen door enkele amateur-archeologen, groef daarom een mini-kwadrant in de heuvel.

De vermoedens die Pim van Tent in 1971 had konden bevestigd worden: op het oude oppervlak onder de heuvels vonden we scherven van dezelfde versierde beker die de amateur-archeologen ook toen vonden. Die beker, met een zogenaamde “wikkeldraad”-versiering (gemaakt door een touwtje rond bijvoorbeeld een stukje vuursteen te winden en het dan in de klei te drukken als een stempel), is typerend voor de vroege bronstijd. Merkwaardig genoeg blijkt het te gaan om een beker waarvan de scherven op het oude oppervlak gestrooid waren- de beker is dus niet intact in de grond gekomen. Omdat we dit ook kennen van andere vroege-bronstijdgrafheuvels lijkt het om een handeling te gaan die bij het begravingsritueel hoort. Dit geldt waarschijnlijk ook voor een andere vondst: een schitterend versierde heel grote pot, een zogenaamde potbeker, bleek vlak buiten de heuvel begraven te zijn. Dit is de bijzondere vondst die Joep Mom en Heinze Reusink in 1990 deden. Misschien heeft hier oorspronkelijk voedsel of drank in gezeten en was het een soort offer voor de dode?

Een merkwaardige greppel uit de ijzertijd

Een raadsel waar de opgravers uit 1971 voor gesteld stonden kon gelukkig worden opgelost. De amateur-archeologen vonden toen scherven uit de ijzertijd – bijna 2000 jaar na de vroege bronstijd!- diep in de grafheuvel. Hoe was dat mogelijk? Bij onze opgraving bleek dat er een heel diepe greppel in de grafheuvel was gegraven in de late ijzertijd (250 v. Chr.- begin van de jaartelling). Die greppel was gevuld met afval uit die periode. Het lijkt er op dat men toen allerlei activiteiten bovenop de toen al oeroude heuvel uitvoerde. Maar waarom deed men dat? De greppel was bijna een meter diep en lijkt geen enkel praktisch doel te hebben gehad. Is de heuvel opnieuw voor begravingen in gebruik genomen? Heeft men de plek met een indrukwekkende greppel bewust willen markeren om zo aan te geven dat hier bijzondere handelingen plaatsvonden?



lees verder: De opgraving van 2006: vondsten in het talud van de heuvel “Delfin 190”

terug naar: www.grafheuvels.nl/rhenen







Highslide JS
Unitas 1 tijdens de opgraving


Highslide JS
Voorzichtig wordt een klein beginnetje gemaakt aan de opgraving


Creative Commons Licentie
werk van Ancestral Mounds Project is in licentie gegeven volgens een
Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel 3.0 Nederland licentie.
Gebaseerd op een werk op www.grafheuvels.nl. -