change language


Weekrapport 1

door Richard Jansen

Na de nodige voorbereidingen zijn we maandag 2 augustus met het veldwerk begonnen op het urnenveld Slabroekse Heide. Met behulp van de graafmachine is de eerste werkput aangelegd. De komende weken zal hier de gehele akker worden onderzocht door middel van parallelle werkputten van 100 m lang en minimaal 12 m breed. Dit moet een zo goed mogelijk (in)zicht geven in de vermoedelijk (zeer) slecht herkenbare sporen.

De eerste put ligt in het uiterste westen, direct grenzend aan het bosperceel. Het eerste spoor dat aan het licht kwam was een donkergekleurde, bijna zwarte greppel waarvan spoedig bleek dat deze onderdeel uitmaakte van een landweersysteem. Hiervan was in 2005 ook al een greppel teruggevonden. De landweer dateert waarschijnlijk uit de 14e – 15e eeuw en vormde de grens tussen het Hertogdom Brabant, waar de huidige gemeente Bernheze bij hoorde, en de onafhankelijke Heerlijkheid Land van Ravenstein, waar Uden bij hoorde. Al spoedig volgden, gelukkig, ook de eerste kringgreppels waarvan de bodemkleuring zich hier nog redelijk aftekende, tussen de vele, vele ploegsporen.

Kringgreppels die bij het proefsleuvenonderzoek al waren aangesneden konden nu compleet worden vrijgelegd, maar tegelijkertijd werden ook ‘nieuwe’ grafmonumenten gevonden. Bijzonder, en totaal onverwacht, was de vondst van twee palenkransen. Ook hier geldt dat de paalsporen zelf allang verdwenen zijn en zich slechts laten herkennen door bodemvorming. De regelmatige afstand tussen de verkleuringen en de cirkelvormige verspreiding maken echter duidelijk dat het hier een antropogene krans van palen betreft. Dergelijke kransen zijn ook elders bekend uit urnenvelden, als alternatieve omgrenzing van een grafheuvel. Het grafveld wordt dus niet alleen groter maar er liggen ook andere, afwijkende grafmonumenten in!

In een volgende put, 12 m oostelijk, blijven (nieuwe) grafmonumenten aan het licht komen, soms goed herkenbaar, soms nauwelijks bewaard gebleven. Ook deze put bevat een deel van een van de greppels van het landweersysteem, een bijzonder stuk want er bleek een openingsconstructie in te zitten. Een smallere greppel en enkele forse (dubbele) paalsporen wijzen op een doorgang waar mensen van Brabant naar Ravenstein konden reizen en vice versa (of werden tegengehouden!).

Aan het eind van de week is een put aangelegd in het uiterste westen van het perceel, dicht tegen een nog bestaande grafheuvel, die gedeeltelijk is onderzocht in 2005. De verwachtingen waren hier laag. Het proefsleuvenonderzoek had aangetoond dat dit deel van het onderzoeksgebied zowaar nog sterker was verploegd als het oostelijke deel. Wel zijn op luchtfoto’s uit de jaren ’80 in deze strook cirkelvormige structuren te zien, een strook die overigens niet is onderzocht door Remouchamps.

Bij de aanleg werd direct de desastreuze invloed van het decennialange ploegen zichtbaar. De brede ploegvoren lagen op zeer korte afstand van elkaar. Toch, tot onze aangename verrassing, was tussen de voren duidelijk een cirkelvormige structuur zichtbaar, zeer waarschijnlijk een van de heuvels die op de luchtfoto’s zichtbaar zijn. Het geeft ons nieuwe informatie over de inrichting van dit deel van het grafveld, waar alleen grotere heuvels lijken te liggen, die op grotere afstand van elkaar liggen. Al met al een eerste week die gedeeltelijk aan de verwachtingen voldeed, maar tegelijkertijd ook onverwachte zaken aan het licht bracht!









Highslide JS
De eerste opgravingsput augustus 2010





Highslide JS
Overzicht van werkput 1 en 2 Slabroekse Heide 2010





Highslide JS
Kringgreppel in werkput 1 Slabroekse Heide 2010





Highslide JS
Kringgreppel met palenkrans Slabroekse Heide 2010





Creative Commons Licentie
werk van Ancestral Mounds Project is in licentie gegeven volgens een
Creative Commons Naamsvermelding-NietCommercieel 3.0 Nederland licentie.
Gebaseerd op een werk op www.grafheuvels.nl. -